1 、 Tăng cường chủ nghĩa bảo hộ thương mại và rào cản thuế quan cao
Hoa Kỳ đã nâng cấp thuế quan và nhôm toàn diện của mình
Bắt đầu từ tháng 3 năm 2025, Hoa Kỳ sẽ áp thuế 25% đối với tất cả các loại thép và nhôm nhập khẩu, và thực hiện chính sách "khả năng truy xuất nguồn gốc của nguồn gốc" (SMR), yêu cầu bằng chứng về vị trí luyện thép, đã cản trở việc xuất khẩu phôi thép Trung Quốc. Ví dụ, khối lượng xuất khẩu của nhà máy thép Shougang Peru sang Hoa Kỳ đã giảm 60%
EU, Nhật Bản và các nền kinh tế khác đã làm theo điều chỉnh. EU có kế hoạch thắt chặt hạn ngạch nhập khẩu thép và áp thuế 25%, trong khi sản xuất thép thô của Nhật Bản có thể giảm xuống mức thấp nhất trong nửa thế kỷ do hạn chế xuất khẩu
Các vụ ma sát thương mại thường xuyên ở các thị trường mới nổi
Việt Nam, Ấn Độ và các quốc gia khác đã khởi xướng các cuộc điều tra chống bán phá giá. Ví dụ, vào năm 2024, Việt Nam đã đưa ra trường hợp chống bán phá giá lớn nhất trong lịch sử chống lại các cuộn dây lăn nóng của Trung Quốc. Trung Quốc phải đối mặt với 33 cuộc điều tra Biện pháp khắc phục thương mại trong suốt cả năm, liên quan đến các thị trường mới nổi như Đông Nam Á và Trung Đông
Một số quốc gia đang thực hiện chính sách "mua sắm địa phương hóa", chẳng hạn như Ngân hàng Phát triển Châu Phi yêu cầu 60% thép cho các dự án cơ sở hạ tầng đến từ các nguồn địa phương, buộc các công ty Trung Quốc phải giảm giá và cạnh tranh
2 Thuế quan carbon và áp lực cho chuyển đổi màu xanh lá cây
Tác động của cơ chế điều chỉnh biên giới carbon EU (CBAM)
Bắt đầu từ năm 2025, Liên minh châu Âu sẽ áp thuế carbon đối với thép nhập khẩu, với cường độ phát thải carbon mặc định là 2,2 tấn CO ₂ mỗi tấn thép từ các nhà máy thép Trung Quốc (cao hơn 1,8 tấn thực tế), dẫn đến chi phí thêm 50 euro mỗi tấn và làm xói mòn lợi nhuận doanh nghiệp của công ty
Các chuẩn mực kế toán carbon rất phức tạp, chẳng hạn như nhu cầu cung cấp dữ liệu phát thải carbon đầy đủ vòng đời, gây khó khăn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ để tuân thủ
Chi phí cao và sự không chắc chắn của việc nâng cấp công nghệ xanh
Đầu tư vào các công nghệ như luyện kim hydro và sản xuất thép điện màu xanh lá cây là rất lớn. Ví dụ, chi phí sản xuất thép hydro xanh ở Ả Rập Saudi cao tới 4,5 đô la/kg, gây khó khăn cho việc thương mại hóa trong thời gian ngắn
Nâng cấp các tiêu chuẩn cạnh tranh quốc tế, như Nhật Bản hợp lực với ASEAN để ra mắt "Chứng nhận thép carbon thấp" (lượng khí thải carbon <1,5 tấn đồng/tấn thép), loại trừ các doanh nghiệp Trung Quốc dựa vào năng lượng đốt than than điện
3 、 Sự khác biệt về nhu cầu thị trường và cạnh tranh về giá
Thị trường giá cao truyền thống là yếu
Các thị trường châu Âu và Mỹ bị ảnh hưởng bởi thị trường bất động sản chậm chạp và sự chậm lại trong sản xuất, dẫn đến nhu cầu không đủ. Những nỗ lực bổ sung ở châu Âu là yếu và chu kỳ ngắn. Năm 2023, mức tiêu thụ thép thô toàn cầu sẽ giảm 19,2 triệu tấn, với sự sụt giảm đáng kể ở châu Âu
Tăng trưởng không đồng đều ở các thị trường mới nổi và nhu cầu cơ sở hạ tầng mạnh ở Đông Nam Á, cùng với việc mở rộng công suất địa phương (như sản xuất kế hoạch 25 triệu tấn công suất lò cao ở ASEAN), có thể ép không gian xuất khẩu của Trung Quốc cho vật liệu dài
Chiến tranh về giá và nén lợi nhuận
Đặc điểm của "giá cho số lượng" trong thép Trung Quốc là rõ ràng, với giá xuất khẩu trung bình là 755,4 đô la Mỹ/tấn vào năm 2024, giảm 19,4%so với năm trước. Giá xuất khẩu của cuộn dây lăn nóng thấp hơn 65-70 đô la Mỹ/tấn so với Ấn Độ
Mâu thuẫn giữa cung cấp cung cấp trong nước đang tăng cường và các doanh nghiệp đang cạnh tranh với giá thấp để giảm bớt áp lực hàng tồn kho, dẫn đến áp lực giảm dần đối với giá thị trường quốc tế
4 Tái cấu trúc chuỗi cung ứng và rủi ro địa chính trị
Quy tắc xuất xứ và chuyển chuỗi công nghiệp khu vực
Chính sách SMR của Hoa Kỳ buộc các công ty phải thành lập các nhà máy ở Mexico và Đông Nam Á, nhưng chi phí thép phế liệu ở Bắc Mỹ cao hơn 25% so với Trung Quốc và Đông Nam Á đang phải đối mặt với áp lực chính sách nội địa hóa như "phụ phí xuất khẩu đối với hàng hóa chế biến" của Indonesia "
Sau khi bị xử phạt, xuất khẩu phôi thép của Nga đã bị hạn chế, gián tiếp thúc đẩy sự tăng trưởng của xuất khẩu phôi thép của Trung Quốc, nhưng sự ổn định của chuỗi cung ứng là đáng nghi ngờ
Xung đột địa chính trị và biến động hậu cần
Cuộc xung đột giữa xung đột Nga-Ukraine đã dẫn đến những thay đổi trong mô hình hậu cần thép ở châu Âu. Trung Đông và Đông Nam Á đã trở thành thị trường thay thế để cung cấp chi phí thấp, nhưng sự bất ổn trong khu vực đã làm tăng rủi ro vận chuyển
Chính sách nội địa hóa dữ liệu (như ASEAN) đã thúc đẩy chi phí vận hành của các nhà máy thép thông minh và nhà máy thép kỹ thuật số Thái Lan của sắt và thép đã tăng 5% chi phí cho mỗi tấn thép do các biện pháp kiểm soát dữ liệu
5 、 Các thách thức và tuân thủ chiến lược của công ty
Sự phong tỏa kỹ thuật và phụ thuộc thiết bị
Hoa Kỳ đã cấm bán các thiết bị lăn cao cấp (như thiết bị hợp kim nhôm 7xxx) và tỷ lệ sử dụng công suất của Nanshan Aluminum đã giảm xuống 70%. Cần phải vượt qua bằng cách mua lại các công ty châu Âu hoặc việc sao chép thiết bị
Rào cản sở hữu trí tuệ làm tăng chi phí nghiên cứu và phát triển, chẳng hạn như bố cục bằng sáng chế bị chi phối bởi Nippon Steel của Nhật Bản, trong đó hạn chế các công ty Trung Quốc nâng cấp công nghệ của họ
Chi phí tuân thủ và rủi ro thuế
Kiểm tra thuế xuất khẩu đang trở nên chặt chẽ hơn và Hải quan Bắc Trung Quốc đã yêu cầu thuế bổ sung do chính sách "không thuế". Các doanh nghiệp cần dựa vào các dịch vụ khai báo hải quan chuyên nghiệp để tránh rủi ro
Những thay đổi chính sách thường xuyên ở nhiều khu vực (như phụ phí xuất khẩu của Indonesia và đình chỉ đầu tư thép của Malaysia) yêu cầu các công ty phải điều chỉnh linh hoạt các chiến lược đầu tư của họ
Đề xuất cho các chiến lược đối phó
Đa dạng hóa thị trường và sâu sắc khu vực: Tập trung vào việc mở rộng việc xây dựng chung các quốc gia "Vành đai và đường", sử dụng các nhà máy thép quang điện (như dự án Delong ở Indonesia) để có được phí bảo hiểm điện màu xanh lá cây và liên kết các tài nguyên địa lý (như Thỏa thuận thay thế bằng thép Congo Cobalt)
Đột phá về công nghệ và chuyển đổi carbon thấp: Tăng tốc độ áp dụng của các công nghệ cô lập hydro và cô lập carbon (như hợp tác giữa sắt HEBEI và Steel và Equinor Na Uy), tham gia vào các thiết lập tiêu chuẩn quốc tế để bù đắp thuế quan carbon
Xây dựng khả năng phục hồi chuỗi cung ứng: Bố cục toàn bộ chuỗi ngành ở Bắc Mỹ và Đông Nam Á (như lò hồ quang Mexico Baowu) để giảm rủi ro chính sách ở nước xuất xứ
Tuân thủ và nâng cấp thương hiệu: Tăng cường tiết lộ ESG, tăng cường khả năng cao cấp thông qua các sản phẩm cao cấp như tấm ô tô và thép điện, và giảm sự phụ thuộc vào các cuộc chiến giá cả
Mặc dù những thách thức hiện tại là nghiêm trọng, các doanh nghiệp xuất khẩu thép của Trung Quốc vẫn có thể tìm kiếm các cơ hội cấu trúc trên thị trường toàn cầu và đạt được sự tăng trưởng bền vững thông qua đổi mới công nghệ, hợp tác khu vực và điều chỉnh chiến lược.
